Kavramlar
Hafızalar, varlıklar, ilişkiler, kaynaklar, görünürlük ve zaman — Era Beyin’in arkasındaki birkaç fikir.
Hafızalar
Bir hafıza, kendi başına anlamlı tek bir cümledir: “Zeynep Arslan faturalarını her ayın 1’inde, euro olarak istiyor.” — adlar açık yazılmış, bir yıl sonra okunduğunda da anlaşılır. Her birinin şunları var:
kind | fact (bilgi), preference (tercih), decision (karar), commitment (taahhüt) ya da episode (olay) |
source | nereden geldiği — { kind, ref, label, url, at } — hatırlanan her bilgiyle gösterilir |
visibility | workspace, private ya da module (aşağıda) |
entities | adını verdiği kişiler, şirketler, ürünler, projeler ve konular |
valid_from | ne zamandan beri doğru olduğu; yeri başka bir bilgiyle dolan hafıza geçmişini korur |
Hafızaları dört biçimde eklersin: bir cümle (yazdığın gibi saklanır), metin ya da konuşma (çalışma alanının yapay zekâsıyla bilgilere bölünür), hazır bilgiler (verdiğin varlıklarla, verdiğin gibi saklanır) ya da kendi sisteminden bir kayıt (aynı kaydı tekrar eklemek önce söylediklerinin yerine geçer).
İşler
Ekleme eşzamansızdır. POST /brain/memories bir iş ile cevap verir — queued, running, done, failed ya da waiting — ve Era’nın işleme çalışanı hafızaları genelde birkaç saniyede dosyalar. wait (en çok 20 saniye) onları aynı çağrıda döndürür. waiting, çalışanın önce neye ihtiyacı olduğunu waiting_for alanında söyler: serbest metinden bilgi çıkarmak için çalışma alanının yapay zekâsı gerekir, özel bir not da sahibinin kendi yapay zekâsıyla dosyalanır; yeni bir bilginin eskisinin yerine geçip geçmediğine de Beyin yapay zekâya sorarak karar verir.
Bir beyin, konuşmalarda duyduğu şeyler için önce sorsun diye ayarlanabilir (Beyin → neyden öğrenir). O zaman conversation olarak eklenen bilgiler, bir kişinin Beyin ekranında onayladığı önerilere dönüşür; biten iş bunları pending_approval alanında sayar ve onaylanana kadar aranamazlar. Notlar, hazır bilgiler ve kayıtlar doğrudan dosyalanır — Beyin’in metinden çıkardığı kurallar ve yöntemler hariç; onlar her zaman onay bekler.
Varlıklar ve ilişkiler
Varlık, hafızaların adını verdiği bir kişi, müşteri, şirket, ürün, proje ya da konudur. Beyin yazımları ve takma adları tek varlıkta birleştirir; Zeynep, Zeynep Arslan ve Z. Arslan buluşur.
İlişki, iki varlık arasındaki tipli bir bağdır — works_at, supplies, owns, ordered — bağlı kayıtlardan ve Beyin’in kendi bulduğu ilişkilerden gelir. İlişkiler, tek bir hafızanın cevaplayamadığı soruları cevaplatır: “Ada’nın çalıştığı şirketin tedarikçisi kim?” Ada → works_at → Analytical Engines ← supplies ← Babbage Parts yolunu yürür ve her adım onu söyleyen hafızayla gelir.
En yeni değer kazanır
Yeni bir hafıza aynı şey hakkında farklı bir şey söylediğinde — Zeynep artık sterlin istiyor — her cevapta yenisi eskisinin üstüne konur (eskisi earlier diye işaretlenir); bir düzeltme ise eski ifadenin yerine doğrudan geçer: eski sürüm geçmiş olur, artık hatırlanmaz. Unut, Era’nın bir hafızayı kullanmasını hemen durdurur; denetim kaydı unutulduğunu ve kimin unuttuğunu tutar.
Görünürlük
Her hafıza yalnızca onu görmeye yetkisi olanlara görünür — uygulamada, API’de, MCP’de:
visibility | Kim hatırlar |
|---|---|
workspace | Çalışma alanında Beyin’i okuyabilen herkes |
private | Yalnızca kaydeden kişi (ya da kendi kaynağından geldiği kişi) |
module | Yalnızca o modülü okuyabilenler — bir finans kaydından gelen bilgi yalnızca finansı okuyabilenler için hatırlanır |
Hiçbir şey çalışma alanları arasında geçmez. Kurallar uygulamanın kendi kurallarıdır; ayrıntılar Gizlilik ve yetkiler sayfasında.
Kaynaklar
Hafızalar API, CLI ve MCP ile eklediklerinden, Era’nın kendi sohbetlerinden (çalışma alanı Beyin’in onlardan öğrenmesine izin veriyorsa), Google Drive ve Notion gibi bağlı kaynaklardan ve Era modüllerinin kayıtlarından gelir. GET /brain/sources bağlı kaynakları ve her kaynak türünün kaç görünür hafıza verdiğini listeler.